Evde Bakımda Hasta Yakınlarının En Sık Yaptığı 10 Hata

Evde hasta bakımı, hem hasta hem de bakım veren kişi açısından dikkat ve planlama gerektiren bir süreçtir. Özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı, uzun süre yatağa bağımlı veya günlük ihtiyaçlarında desteğe ihtiyaç duyan bireylerin bakımında doğru yöntemlerin kullanılması büyük önem taşır.

Hasta yakınları çoğu zaman sevdiklerine yardımcı olabilmek için ellerinden geleni yapar. Ancak yeterli bilgi sahibi olunmadığında, iyi niyetle yapılan bazı uygulamalar hastanın konforunu azaltabilir veya bakım veren kişinin fiziksel olarak zorlanmasına neden olabilir.

Doğru hasta yatağı seçimi, güvenli transfer yöntemlerinin öğrenilmesi, odanın hastanın ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi ve uygun medikal bakım ürünlerinin kullanılması evde bakım sürecini önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

Hastanın İhtiyaçlarına Uygun Hasta Yatağı Kullanmamak

Evde bakım sürecinde en önemli ekipmanlardan biri hasta yatağıdır. Buna rağmen bazı aileler standart bir yatağın yeterli olacağını düşünerek uzun süre uygun olmayan yatakları kullanabilir.

Standart yataklar, uzun süre yatmak zorunda olan kişilerin pozisyon değiştirmesini ve bakım işlemlerinin gerçekleştirilmesini zorlaştırabilir.

Elektrikli hasta yatakları ise yatağın farklı bölümlerinin hareket ettirilmesine olanak sağlayarak hem hastanın pozisyonunun değiştirilmesine hem de bakım veren kişinin işini kolaylaştırmaya yardımcı olabilir.

Hasta yatağı seçilirken yalnızca yatağın fiyatına değil;

• Hastanın hareket kabiliyetine
• Yatakta geçirdiği süreye
• Yatak ölçülerine
• Taşıma kapasitesine
• Motor ve kumanda özelliklerine
• Yan korkuluklara
• Tekerlek sistemine
• Kullanılacağı odanın büyüklüğüne

dikkat edilmelidir.

Hastayı Uzun Süre Aynı Pozisyonda Tutmak

Uzun süre yatmak zorunda kalan kişilerde pozisyon değişikliğinin ihmal edilmesi bakım sürecindeki önemli sorunlardan biri olabilir.

Hastanın pozisyonunun değiştirilmesi yalnızca rahatlık açısından değil, cilt sağlığının korunması ve günlük bakımın daha düzenli yapılması açısından da önem taşır.

Pozisyon değişikliği ihtiyacı kişinin genel durumuna göre değişebileceğinden, özellikle uzun süre yatağa bağımlı hastalarda sağlık profesyonellerinin önerileri dikkate alınmalıdır.

Ayarlanabilir hasta yatakları, hastanın farklı pozisyonlara getirilmesini kolaylaştırarak bakım sürecine yardımcı olabilir.

Hastayı Yatakta Kaldırırken Yanlış Teknik Kullanmak

Bakım veren kişinin yaptığı en yaygın hatalardan biri, hastayı yalnızca fiziksel gücünü kullanarak kaldırmaya çalışmaktır.

Bu durum hem hasta hem de bakım veren açısından risk oluşturabilir. Özellikle ağır veya hareket kabiliyeti ciddi şekilde sınırlı kişilerde kontrolsüz kaldırma ve çekme hareketleri yaralanmalara yol açabilir.

Hastanın hareket kapasitesine uygun transfer yöntemlerinin öğrenilmesi ve gerektiğinde transfer tahtası, hasta lifti veya benzeri yardımcı ekipmanlardan yararlanılması bakım sürecini daha güvenli hale getirebilir.

Bakım veren kişinin kendi bel ve sırt sağlığını koruması da bu süreçte önemlidir.

Odayı Hastanın İhtiyaçlarına Göre Düzenlememek

Hasta bakımında yalnızca kullanılan medikal ürünler değil, odanın genel düzeni de önemlidir.

Yatağın çevresinde gereksiz eşyaların bulunması hareket alanını kısıtlayabilir. Özellikle tekerlekli sandalye veya yürüteç kullanan kişiler için geçiş alanlarının yeterli olması gerekir.

Hasta odası düzenlenirken;

• Yatağın etrafında yeterli hareket alanı bırakılmalı
• Elektrik kabloları geçiş alanlarından uzak tutulmalı
• Sık kullanılan eşyalar kolay ulaşılabilir yerlere konulmalı
• Gece aydınlatması yeterli olmalı
• Kayma ve takılma riski oluşturabilecek eşyalar kaldırılmalı

ve kullanılan yardımcı cihazların rahatça hareket ettirilebileceği bir alan oluşturulmalıdır.

Tekerlekli Sandalyeyi Hastanın Ölçülerine Göre Seçmemek

Tekerlekli sandalye seçiminde yalnızca ürünün modeline veya görünümüne bakmak doğru değildir.

Kullanıcının vücut ölçüleri, oturma pozisyonu, kullanım amacı ve günlük hareket ihtiyaçları değerlendirilmelidir.

Örneğin ev içerisinde kullanılacak bir sandalye ile dış mekânda uzun süre kullanılacak bir modelin ihtiyaçları aynı olmayabilir.

Manuel veya akülü tekerlekli sandalye seçiminde oturma genişliği, oturma yüksekliği, sırt desteği, ayaklık yapısı ve taşıma kapasitesi gibi özellikler dikkate alınmalıdır.

Özellikle akülü tekerlekli sandalye seçiminde kullanım alanı, batarya özellikleri, dönüş çapı ve kullanıcının cihazı kontrol edebilme kapasitesi de değerlendirilmelidir.

Banyo ve Tuvalet Güvenliğini İhmal Etmek

Banyo ve tuvalet alanları, hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler açısından özel olarak düzenlenmesi gereken bölümlerdir.

Islak zeminler kayma riskini artırabilir. Ayrıca standart bir klozet veya duş alanı, oturup kalkmakta zorlanan kişiler için yeterli olmayabilir.

Kişinin ihtiyacına göre;

• Duş sandalyesi
• Banyo taburesi
• Klozet yükseltici
• Tutunma barları
• Banyo destek ekipmanları

gibi yardımcı ürünler değerlendirilebilir.

Bu ürünlerin seçiminde kullanıcının kilosu, hareket kabiliyeti ve banyo alanının fiziksel özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Medikal Ürünlerin Temizliğini ve Bakımını İhmal Etmek

Hasta bakımında kullanılan ürünlerin düzenli temizlenmesi ve üreticinin önerdiği bakım işlemlerinin uygulanması önemlidir.

Hasta yatağı, tekerlekli sandalye, banyo ekipmanları ve diğer yardımcı cihazlar günlük kullanım sırasında toz, kir ve çeşitli kalıntılarla temas edebilir.

Temizlik sırasında ürünün üretici talimatlarına uyulmalıdır. Elektrikli cihazlarda özellikle motor, kumanda ve elektrik bağlantıları temizlenirken üreticinin kullanım talimatları dikkate alınmalıdır.

Düzenli bakım aynı zamanda ürünün kullanım ömrünün korunmasına da yardımcı olabilir.

Hastanın Her İhtiyacını Tek Başına Karşılamaya Çalışmak

Bakım veren kişiler bazen hastanın tüm ihtiyaçlarını tek başına karşılamaya çalışabilir. Bu durum zaman içerisinde fiziksel ve psikolojik açıdan yorucu hale gelebilir.

Özellikle uzun süreli bakım gerektiren durumlarda bakım sorumluluğunun mümkün olduğunca planlanması önemlidir.

Gerektiğinde aile üyelerinden destek alınabilir veya profesyonel bakım hizmetlerinden yararlanılabilir.

Ayrıca doğru medikal ekipmanların kullanılması, bakım veren kişinin üzerindeki fiziksel yükün azaltılmasına yardımcı olabilir.

Hastanın Kullanabileceği Yardımcı Cihazları Gereksiz Görmek

Bazı aileler yardımcı cihazları yalnızca hastanın durumunun çok ağır olduğu dönemlerde kullanılabilecek ürünler olarak değerlendirebilir.

Oysa yardımcı cihazların amacı, uygun durumlarda kişinin günlük yaşamını kolaylaştırmak ve bakım sürecini desteklemektir.

Örneğin bir yürüteç, baston, tekerlekli sandalye veya transfer ekipmanı kişinin ihtiyaçlarına göre günlük yaşamın belirli aşamalarında kullanılabilir.

Hangi ürünün kullanılacağı ise kişinin sağlık durumu ve hareket kapasitesi değerlendirilerek belirlenmelidir.

Profesyonel Destek Gereken Durumlarda Yardım Almamak

Evde bakımın en önemli noktalarından biri, hangi durumlarda profesyonel desteğe ihtiyaç duyulduğunu bilmektir.

Hastanın durumunda belirgin bir değişiklik meydana geldiğinde, yeni bir şikâyet ortaya çıktığında veya bakım sürecinde nasıl hareket edilmesi gerektiğinden emin olunmadığında sağlık profesyonellerinden destek alınmalıdır.

Medikal ürün seçimi konusunda da yalnızca fiyat üzerinden karar vermek yerine hastanın ihtiyaçlarına uygun ürünün belirlenmesi önemlidir.

Evde Hasta Bakımını Kolaylaştırmak İçin Neler Yapılabilir?

Evde bakım sürecini daha düzenli hale getirmek için öncelikle hastanın günlük ihtiyaçları belirlenmelidir.

Hastanın;

• Uyuma ve dinlenme düzeni
• Hareket kabiliyeti
• Tuvalet ve banyo ihtiyacı
• Yatakta geçirdiği süre
• Transfer ihtiyacı
• Beslenme düzeni
• Günlük kişisel bakım gereksinimleri

değerlendirilerek uygun bir bakım planı oluşturulabilir.

Bunun ardından ihtiyaç duyulan medikal ürünler belirlenebilir.

Örneğin uzun süre yatması gereken bir kişi için uygun özelliklere sahip bir hasta yatağı, hareket kabiliyeti sınırlı bir kişi için tekerlekli sandalye veya banyo sırasında desteğe ihtiyaç duyan bir kişi için duş sandalyesi değerlendirilebilir.

Doğru Medikal Ürün Seçimi Neden Önemlidir?

Evde bakımda kullanılan medikal ürünler yalnızca hastanın değil, bakım veren kişinin de günlük yaşamını etkiler.

Doğru seçilmiş bir ürün;

• Hastanın günlük ihtiyaçlarını daha kolay karşılamasına,
• Bakım işlemlerinin daha kontrollü yapılmasına,
• Bakım veren kişinin fiziksel yükünün azalmasına,
• Ev içerisindeki hareketliliğin kolaylaşmasına

yardımcı olabilir.

Ancak her ürün her kullanıcı için uygun değildir. Bu nedenle ürün seçerken kişinin fiziksel özellikleri, kullanım amacı, yaşam alanı ve bakım ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.

Evde hasta bakımı, yalnızca hastanın temel ihtiyaçlarını karşılamaktan ibaret değildir. Güvenli bir yaşam alanı oluşturmak, doğru yardımcı ekipmanları kullanmak ve bakım sürecini planlamak da en az günlük bakım kadar önemlidir.

Uygun olmayan hasta yatağı kullanmak, hastayı yanlış şekilde kaldırmak, uzun süre aynı pozisyonda bırakmak, banyo güvenliğini göz ardı etmek veya tekerlekli sandalyeyi kullanıcı ölçülerine göre seçmemek, evde bakım sürecini gereğinden fazla zorlaştırabilir.

Bu nedenle hasta ve bakım veren kişinin ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek uygun hasta yatakları, tekerlekli sandalyeler, banyo destek ürünleri, transfer ekipmanları ve diğer medikal ürünler tercih edilmelidir.
 

Sık Sorulan Sorular

1. Evde hasta bakımında en önemli noktalar nelerdir?

Hastanın güvenliği, konforu, hijyeni ve hareket ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. Kullanılan hasta yatağı ve diğer medikal ürünlerin hastanın ihtiyaçlarına uygun olması da önemlidir.

2. Hasta yatağı seçerken nelere dikkat edilmelidir?

Hasta yatağının taşıma kapasitesi, ölçüleri, hareketli bölümleri, yan korkulukları, motor sistemi ve kullanılacağı odanın özellikleri değerlendirilmelidir.

3. Uzun süre yatan hastalarda pozisyon değiştirmek neden önemlidir?

Uzun süre aynı pozisyonda kalmak cilt üzerinde baskıya neden olabilir. Pozisyon değişikliğinin nasıl ve ne sıklıkta yapılacağı hastanın durumuna göre sağlık profesyonelinin önerileri doğrultusunda belirlenmelidir.

4. Tekerlekli sandalye seçerken hangi özelliklere bakılmalıdır?

Kullanıcının vücut ölçüleri, kilosu, hareket kapasitesi, kullanım alanı ve kullanım amacı değerlendirilmelidir. Oturma genişliği, sırt desteği, ayaklıklar ve taşıma kapasitesi de önemli seçim kriterleridir.

5. Evde hasta bakımında medikal ürünlerin temizliği nasıl yapılmalıdır?

Ürünlerin temizliği üreticinin kullanım ve bakım talimatlarına uygun şekilde yapılmalıdır. Özellikle elektrikli hasta yataklarında motor, kumanda ve elektrik bağlantılarının temizliği sırasında ürün talimatlarına dikkat edilmelidir.