Engelli Bireyler İçin Evi Hazırlama Checklisti Her Oda İçin Gerekenler

Engelli bireyler için ev yalnızca bir yaşam alanı değil; bağımsızlık, güvenlik, konfor ve psikolojik iyilik halinin doğrudan etkilendiği bir ortamdır. Doğru şekilde düzenlenmemiş bir ev, günlük yaşamı zorlaştırabilirken; iyi planlanmış bir ev, engelli bireyin yaşam kalitesini ciddi ölçüde artırır.

Engelliler İçin Ev Düzenlemesine Genel Bakış

Ev düzenlemesi yapılırken en sık yapılan hata, yalnızca hareket kabiliyeti üzerinden düşünmektir. Oysa ki:

• Fiziksel engeller

• Görme ve işitme engelleri

• Yaşlılık kaynaklı hareket kısıtlılığı

• Geçici rehabilitasyon süreçleri

her biri farklı ihtiyaçlar doğurur.

Temel Amaçlar:

• ?️ Güvenliği artırmak

• ? Bağımsız hareketi desteklemek

• ? Günlük yaşamı kolaylaştırmak

• ? Ev kazalarını önlemek

• ? Psikolojik rahatlık sağlamak

Giriş ve Koridor Checklisti

Evde en çok düşmenin yaşandığı alanlardan biri giriş ve koridorlardır.

✔ Giriş Alanı İçin Gerekenler:

• Kaymaz zemin kaplaması

• Kapı eşiklerinin kaldırılması veya rampalı hale getirilmesi

• Geniş açılan kapılar (en az 90 cm)

• Oturup ayakkabı giymek için destekli sandalye

• Sensörlü veya büyük anahtarlı aydınlatma

• Duvarlara monte tutunma barları

✔ Koridorlar İçin:

• Halı ve kilim kullanılmamalı (veya sabitlenmeli)

• Tekerlekli sandalye dönüşüne uygun genişlik

• Köşelerde yuvarlatılmış mobilyalar

• Gece ışıkları (LED şerit önerilir)

? İpucu:
Koridor boyunca uzanan tek bir tutunma barı, özellikle yaşlı ve denge problemi olan bireylerde büyük fark yaratır.

Salon ve Oturma Odası Checklisti

Salon, evde en çok vakit geçirilen alan olduğu için konfor ve erişilebilirlik burada kritik rol oynar.

✔ Mobilya Düzeni:

• Tekerlekli sandalye için en az 150 cm dönüş alanı

• Alçak sehpalar kaldırılmalı

• Keskin köşeli mobilyalar tercih edilmemeli

• Oturma yüksekliği kolay kalkmaya uygun olmalı

✔ Teknoloji & Aksesuarlar:

• Uzaktan kumandalı perde sistemleri

• Sesli komutla çalışan TV ve aydınlatma

• Kolay erişilebilir prizler

• Kablosuz telefon veya acil çağrı butonu

✔ Güvenlik:

• Kablolar gizlenmeli

• Kaygan parke yerine mat zemin

• Cam yüzeylerde kırılmaz film

Mutfak Checklisti (En Kritik Alanlardan Biri)

Mutfak kazaları, engelli bireylerde ciddi yaralanmalara yol açabilir.

✔ Tezgâh ve Dolaplar:

• Ayarlanabilir yükseklikte tezgâh

• Açık raf sistemleri

• Yavaş kapanan dolap kapakları

• Çekmece içi düzenleyiciler

✔ Elektrikli Aletler:

• Otomatik kapanan ocaklar

• Dokunmatik değil fiziksel düğmeli ürünler

• Tezgâh üstü mikrodalga

✔ Zemin:

• %100 kaymaz kaplama

• Su tutmayan yüzey

? Altın Kural:
Engelli birey mutfakta yardım almadan temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeli.

Banyo ve Tuvalet Checklisti (Hayati Öneme Sahip)

Ev kazalarının büyük kısmı banyoda gerçekleşir.

✔ Zemin ve Duş Alanı:

• Kaymaz seramik veya PVC kaplama

• Duş kabini yerine yerden duş alanı

• Duş içinde katlanır oturak

✔ Tutunma ve Destek:

• WC yanlarında tutunma barları

• Lavabo altında boşluk (tekerlekli sandalye için)

• Yüksekliği ayarlanabilir klozet

✔ Ek Ürünler:

• Duş sandalyesi

• El duşu (uzun hortumlu)

• Termostatlı batarya (yanık riskini önler)

Yatak Odası Checklisti

Yatak odası hem dinlenme hem de transfer (yatağa geçiş) açısından önemlidir.

✔ Yatak Seçimi:

• Ayarlanabilir hasta karyolası

• Yatak kenarı korkulukları

• Bası yarası önleyici yatak

✔ Dolap ve Depolama:

• Sürgülü kapaklar

• Alt raflar

• Kolay açılır kulplar

✔ Acil Durumlar:

• Yatak başı çağrı butonu

• Gece lambası

• Telefon veya telsiz

Balkon ve Dış Alanlar

Çoğu evde ihmal edilen ama riskli alanlardır.

✔ Dikkat Edilmesi Gerekenler:

• Yüksek eşikler kaldırılmalı

• Korkuluk aralıkları dar olmalı

• Kaymaz dış mekân zemini

• Sabit oturma alanları

Engelliler İçin Ev Düzenlerken Yapılan Yaygın Hatalar

❌ Sadece estetik düşünmek
❌ Ucuz ama güvensiz ürünler tercih etmek
❌ Profesyonel görüş almamak
❌ Gelecekteki ihtiyaçları hesaba katmamak

Ev Düzenlemesinin Psikolojik Etkileri

Doğru düzenlenmiş bir ev:

• Bağımsızlık hissini artırır

• Depresyon riskini azaltır

• Özgüveni yükseltir

• Aile içi stresi düşürür

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Engelli evi düzenlemek çok maliyetli mi?

Hayır. Doğru ürün seçimiyle aşamalı olarak yapılabilir.

2. Devlet destekleri var mı?

Evet. Sosyal yardımlar ve belediye destekleri bulunur.

3. Tekerlekli sandalye için evde minimum alan ne olmalı?

Kapı genişliği en az 90 cm, dönüş alanı 150 cm olmalıdır.

4. En önemli oda hangisi?

Banyo ve tuvalet, güvenlik açısından en kritik alanlardır.

5. Geçici engeller için de bu düzenlemeler gerekli mi?

Evet. Geçici sakatlıklarda da kazaları önler.